مسواک زدن هم نکات ریزی دارد که اگر آنها را بدانید، می‌توانید بهتر بهداشت دهان و دندان‌هایتان را رعایت کنید. این هم 12 نکته کلیدی برای مسواک زدن:

1. ناخنک نزنید: قندی در طول روز در یک وعده مصرف شده و از خوردن تدریجی و به دفعات مواد قندی و چسبنده مانند شکلات، تافی، آدامس و غیره به طور جدی پرهیز شود. هدف اصلی از مسواک‌زدن، تمیز و پاک‌کردن (بیشتر به طریقه مکانیکی) سطح دندان‌ها از تمام مواد غذایی و میکروارگانیسم‌هایی است که اغلب به طور طبیعی روی سطوح دندان‌ها قرار می‌گیرند.

2. انتخاب مسواک مناسب: نکته مهم در شروع مسواک‌زدن این است که مطمئن شویم مسواک‌مان تمیز و سالم باشد. انتخاب یک مسواک خوب که موهای آن از نایلون نرم، ساخته شده باشد بسیار مهم است. توجه داشته باشید موهایی برای یک مسواک مناسب است که در نگاه ذره بینی، لبه هایی پخ شده (حالت نیم کره) داشته باشند. به بیانی دیگر لبه های تک تک تارهای موی مسواک برنده نباشند.

نکته قابل ذکر و بسیار مهم دیگر این است که یک مسواک را نباید بیش از سه یا چهار ماه مورد استفاده قرار داد زیرا موهای آن کج و نامنظم می‌شود، بنابراین هر موقع که موهای مسواک، خمیده و یا نامنظم و از یکدیگر جدا شود یا رنگ آن تغییر کند، در این صورت باید حتما مسواک را تعویض کرد.

مسواک‌ها اغلب به صورت نرم، متوسط و سخت عرضه می‌شوند که توصیه ما استفاده از مسواک نرم و حد اکثر متوسط میباشد. البته بنا به تشخیص دندانپزشک،در موارد خاص باید با توجه به نوع دندان‌ها و وضعیت لثه و دهان، از مسواک مورد نظر استفاده کرد. یادمان باشد که لزوما مسواک گران و خارجی به معنی بهتر بودن آن نیست.

3. حتما خمیردندان لازم نیست: شاید جالب باشد که بدانید طبق تحقیقات متعددی که در رابطه با تاثیر خمیر دندان بر پاک کننده گی مسواک صورت گرفته، هیچ تفاوتی در بهداشت بین دندانهای تمییز شده با مسواک بدون خمیر دندان و با مسواک حاوی خمیر دندان مشاهده نشده است! تنها عامل مهم کیفیت صحیح مسواک زدن شماست. اشاره به این نکته لازم است که به یاد داشته باشیم، لازم نیست مسواک‌زدن را حتما با خمیردندان انجام داد زیرا چنانچه خمیردندان در دسترس نباشد می‌توان تنها با آب دندان‌ها را تمیز کرد. البته امروزه به خمییر دندان موادی اضافه میکنند که جدای از اثر پاک کننده گی، اثر خوشبو کنندگی دهان، تقویت کنندگی و درخشان کنندگی دندان را نیز دارند. لذا استفاده از خمیردندان حاوی فلوراید نیز برای مسواک‌کردن توصیه می‌شود. البته لازم به ذکر است که خمیر دندانهای با کیفیت و فرمولاسیون نامناسب ممکن است اثرات مخربی روی دندان و لثه شما داشته باشد. لذا پیشنهاد میشود که از مارکهای معتبر و شناخته شده موجود در بازار خمیر دندان خود را تهیه فرمائید.

هرگاه تیوب خمیر دندان شما تمام شد، مجددا از هوان نوع خمیر دندان استفاده نکنید! اگر مارک خمیر دندان را عوض نمیکنید، حداقل نوع آن را عوض کنید. این کار باعث میشود اثرات ضد میکروبی خمیردندان افزایش یابد.

4. زاویه دهید: پیش از شروع مسواک، ابتدا دهان را با آب خیس می‌کنیم تا خمیردندان به خوبی کف کند و سپس از دندان‌های به اصطلاح کرسی (آسیاهای بزرگ و کوچک) شروع کنید و باید به نحوی مسواک کنید که موهای مسواک به صورت مایل و کج و با زاویه 45 درجه روی سطح خارجی دندان‌ها قرار گیرد. در این حالت موهای مسواک روی قسمت وسط دندان نیز قرار گرفته و شیارهای موجود روی دندان‌ها تمیز می‌شوند.

5. اول سطح زبانی: اول سطح زبانی دندان‌هایتان را مسواک بزنید و بعد به سراغ سطح لپی (گونه‌ایی) دندان‌ها بروید به این ترتیب سطوح داخلی دندان‌هایتان را قبل از اینکه دستانتان خسته شود، تمیز می‌کنید.

6. سایش بی‌سایش: از بزرگترین خطاهای رایج در مسواک زدن، انجام حرکت رفت و برگشتی (جارویی) با مسواک روی سطح دندان است. این کار نه تنها باعث سلامتی دهان نمیشود، بلکه در دراز مدت مشکلاتی را برای دهان ایجاد میکند. به بیانی دیگر، اغلب ما مسواک را به طور رفت و برگشت و از بالا به پایین و یا جلو و عقب حرکت می‌دهیم که در درازمدت موجب می‌شود تا سایش روی دندان‌ها و در مجاورت لثه‌ها ایجاد شود و از طرفی لثه‌ها به مرور زمان از روی قسمت پایین دندان‌ها، کنار رفته و مشکلات حادی را به وجود می‌آورد.

باید دقت شود که مسواک را با زاویه‌ای 45 درجه نسبت به محدود طولی دندان روی شیار دندان و لثه قرار داده و قدری به سمت پایین فشار دهیم (فشار ملایم) تا موهای مسواک به طور کامل بین لثه و دندان (شیار لثه) فرو رود. سپس مسواک را با حرکت ملایم لرزش (به این نکته بسیار توجه کنید) می‌دهیم و سپس با حرکت رو به لبه دندان، مسواک را می چرخانیم تا مواد غذایی و پلاک از شیار لثه ای بدون آسیب به لثه بیرون آیند. عموما این کار سه تا چهار بار باید تکرار شده تا کلیه سطوح غیرقابل دسترسی برای مسواک تمیز شود.

7. محل نگهداری مسواک: پس از مسواک‌زدن، مسواک خیس را در جعبه یا محیط سربسته قرار ندهید زیرا به اصطلاح هوای داخل آن دم کرده و موجب رشد میکروب‌ها می‌شود.

8. دوبار در روز: دندان‌ها باید پس از هر وعده غذا مسواک شوند و چنانچه این کار مقدور نباشد، در این صورت باید حداقل دو بار در روز، شب‌ها پیش از خواب و صبح‌ها پس از صبحانه دندان‌ها را مسواک کرد.

9. بین دندان‌ها فراموش نشود: بسیار بسیار مهمتر از مسواک زدن، زدن نخ دندان به دنداهاست. اگر تصور می‌کنید که استفاده از نخ دندان برای بیرون آوردن غذا از بین دندان‌ها است، در این صورت سخت در اشتباه هستید زیرا اگر خرده غذا در میان دندان‌تان هم نباشد، باز باید حداقل یک بار در شبانه‌روز از نخ دندان استفاده کنید. قابل ذکر است که سطح بین دندانی به هیچ وجه با مسواک‌زدن تمیز نمی‌شود و میکروب‌ها هستند که عامل پوسیدگی دندان بوده و در میان دندان‌ها استقرار می‌یابند.

10. ایرانی و خارجی ندارد: باید توجه داشته باشیم که استفاده از نخ‌های دندان خارجی، به معنی کیفیت بهتر نبوده و نخ‌های دندان عرضه شده در داروخانه‌ها، از استانداردهای مربوطه برخوردار بوده و قابل استفاده هستند. توجه داشته باشید که نخ های خیاطی و .. برای این منظور به هیچ وجه مناسب نیستند. نخ دندان برنده نبوده و در مقطع عرضی به شکل نواری (نه دایرهای) است. همچنین از خصوصیات بارز آنها وجود موم و فلوراید در آنهاست.

11. روش استفاده از نخ دندان: هنگام استفاده از نخ دندان، ابتدا یک تکه به اندازه 25 تا 30 سانتی‌متر را ببرید و دو طرف قسمت بریده شده را به دور انگشت اشاره (سبابه) بپیچید. سپس سه انگشت آخر را ببندید و دو دست‌تان را از یکدیگر دور کرده و نخ را با حرکت دادن آن به صورت اره‌ای‌، به آرامی میان فضای دندان‌ها وارد کرده و دقت کافی کنید که فشاردادن نخ موجب زخم شدن لثه‌ها نشود. نخ را به عقب و جلو حرکت دهید و اطمینان حاصل کنید که از میان دندان‌ها عبور کند. برای واردکردن نخ دندان در میان دندان‌‌های فک پایین از انگشت اشاره استفاده کنید و برای دندان‌های فک بالا از دو انگشت و شست‌تان استفاده کنید. اگر هنگام استفاده از نخ دندان، رشته رشته و یا پاره شود در این صورت امکان دارد که پوسیدگی میان دو دندان وجود داشته باشد و یا اینکه در آن قسمت، جرم دندان وجود دارد.

(آموزش طریقه نخ دندان زدن)

12. فقط نخ دندان: مجددا تاکید میشود که از نخ‌های دیگر برای این کار استفاده نکنید زیرا نخ دندان‌های مخصوص از نوع مصنوعی و استاندارد برای این کار می‌باشد. در ضمن، برای تمیزکردن بین ‌دندان‌ها، از اشیای سخت و نوک‌ تیز مانند سوزن و یا سنجاق و غیره استفاده نکنید.